Faktör Skoru
Factor Score
Tanım
Doğrudan ölçülemeyen gizil bir değişkene (faktöre) ilişkin, bireylerin faktör analizi sonucunda elde edilen sayısal tahmin değeri.
Örnek Vaka / Uygulama
Çok boyutlu bir zeka ve bilişsel yetenek testinden geçen 500 katılımcının yanıtları faktör analizine tabi tutulur. Analiz sonucunda 'sözel akıcılık' adı verilen gizil faktör için her bir katılımcıya -2.5 ile +2.5 arasında değişen standartlaştırılmış bir faktör skoru atanır; böylece bireylerin bu gizil yeteneğe sahip olma dereceleri tek bir sayısal değerle kıyaslanabilir hale gelir.
Derin Analiz
Faktör skorları, çok değişkenli istatistik ve psikometri alanında, gözlenen değişkenler matrisinden elde edilen ağırlıklar aracılığıyla hesaplanır. Temel amaç, bir ya da daha fazla gizil yapının (latent construct) birey bazında nicel olarak konumlandırılmasıdır. Faktör analizi süreçlerinde, ham verilerin standartlaştırılmış değerleri ile faktör yüklerinin kombinasyonu kullanılarak türetilir. Regresyon yöntemi, Bartlett yöntemi ve Thomson yöntemi gibi farklı tahmin algoritmaları bulunur; her biri skorların varyansını ve ortalamasını koruma veya yansızlık sağlama noktasında farklı istatistiksel avantajlar sunar. Psikometride test normlarının oluşturulması ve bireylerin profillenmesinde kritik bir matematiksel köprü görevi görür.
Etimoloji
Latince 'facere' (yapmak, üretmek) kökünden türetilen 'factor' (etken/unsur) ile Orta İngilizce 'score' (çentik, sayı tutma) kelimesinin birleşiminden oluşan istatistiksel bir terimdir.
Karıştırmayın
Faktör yükü (factor loading) ile sıklıkla karıştırılır. Faktör yükü, gözlenen değişken ile gizil faktör arasındaki ilişkiyi veya korelasyonu gösterirken; faktör skoru, bireyin o gizil faktör üzerindeki tahmini konumunu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Gizil Değişken
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele
Faktör Yükü
Faktör Yükü
Factor Loading
Faktör analizinde, gözlenen bir değişken ile gizil bir değişken (faktör) arasındaki korelasyonu ifade eden katsayı.
İncele