Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Faktör Yükü

Factor Loading

Tanım

Faktör analizinde, gözlenen bir değişken ile gizil bir değişken (faktör) arasındaki korelasyonu ifade eden katsayı.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin yapı geçerliliğini inceleyen bir araştırmada, 'uyku bozukluğu' maddesinin 'depresyon' gizil faktörü ile olan korelasyon katsayısının 0.78 olduğu görülmüştür. Bu yüksek faktör yükü, bu maddenin depresyon yapısını güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve faktör tarafından büyük oranda açıklandığını gösterir.

Derin Analiz

Çok değişkenli istatistiki analizlerde, özellikle psikometri ve ölçek geliştirme süreçlerinde faktör yükü, maddelerin (manifest variable) temsil ettikleri yapı veya alt boyutu (latent variable) ne ölçüde yansıttığını miktarlandırır. Genellikle -1 ile +1 arasında değerler alır. Bu değerlerin karesi alındığında, gözlenen değişkenin varyansının ilgili faktör tarafından ne kadar açıklandığı (ortak varyans veya communality) yüzde olarak elde edilir. Yapısal eşitlik modellemesinde ve açımlayıcı faktör analizinde modelin veriyle uyumunu ve maddelerin faktöriyel geçerliliğini test etmek için temel bir metrik olarak kullanılır.

Etimoloji

Latince 'facere' (yapmak, üretmek) kökünden türetilen 'factor' (etken/unsur) ile Orta İngilizce 'laden' (yüklemek) kelimesinin birleşiminden oluşan istatistiki bir terimdir.

Karıştırmayın

Faktör yükü genellikle 'faktör skoru' (factor score) ile karıştırılır; faktör yükü değişken ile faktör arasındaki ilişkiyi gösterirken, faktör skoru her bir katılımcının o faktörden aldigi standardize edilmiş bileşik değerdir.