Sığ İşlemleme
Shallow Processing
Tanım
Bir uyarıcının anlamsal içeriğinden ziyade fiziksel, sessel veya yüzeysel algısal özelliklerine odaklanan bilişsel işleme düzeyi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir öğrencinin sınava çalışırken ders kitabındaki kelimelerin sadece font büyüklüğüne veya kaç heceden oluştuğuna odaklanarak ezber yapmaya çalışması, bilgiyi sığ işlemleme düzeyinde kodladığını gösterir. Bu durum, sınavda bilginin geri çağrılamamasına neden olur çünkü beyin kelimenin anlamını değil, yüzeysel formunu kaydetmiştir.
Derin Analiz
Craik ve Lockhart'ın 1972 yılında öne sürdüğü işleme düzeyleri modeline (levels-of-processing model) dayanan sığ işlemleme, bilginin kodlanması sırasında fonolojik veya yapısal özelliklerin (örneğin kelimenin büyük harfle yazılıp yazılmadığı ya da hangi sesle kafiyeli olduğu) analiziyle sınırlı kalındığını gösterir. Bu süreç, hipokampal aktivasyonu ve prefrontal korteksteki anlamsal ağların katılımını minimize ettiği için sinaptik plastisite (uzun süreli potansiyasyon - LTP) açısından zayıf izler bırakır. Sonuç olarak, bellek izi kırılgan ve kısa ömürlü olur; hatırlama performansında düşüş kaçınılmazdır.
Etimoloji
İngilizce 'shallow' (yüzeysel, derin olmayan) ve Latince 'processus' (ilerleme, işlem) kelimelerinin birleşiminden oluşan bilişsel bilim terimi.
Karıştırmayın
Derin işlemleme (deep processing) ile sıklıkla karıştırılır. Derin işlemleme uyarıcının anlamını, bağlamını ve kişisel ilişkilerini merkeze alırken, sığ işlemleme tamamen duyusal ve fiziksel özelliklerle sınırlıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İşleme Düzeyleri Modeli
İşleme Düzeyleri Modeli
Levels-of-processing Model Of Memory
Belleğe kaydamanın ve sonraki hatırlamanın, bilginin maruz kaldığı bilişsel detaylandırmanın derinliğine bağlı olduğunu savunan bellek kuramı.
İncele
Derin İşlemleme
Derin İşlemleme
Deep Processing
Bir uyarıcının sadece duyusal ve fiziksel niteliklerine değil, anlamsal ve bağlamsal katmanlarına odaklanılarak bilişsel olarak çözümlenmesi süreci.
İncele
Aşağıdan Yukarıya İşlemleme
Aşağıdan Yukarıya İşlemleme
Bottom-up Processing
Duyusal reseptörlerden gelen ham verilerin, üst düzey bilişsel süreçleri tetiklemesi ve yönlendirmesiyle gerçekleşen veri odaklı bilgi işleme biçimi.
İncele