Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sınırlar Tekniği

Method Of Limits

Tanım

Duyusal eşikleri belirlemek amacıyla uyarıcı şiddetinin kademeli olarak artırıldığı veya azaltıldığı klasik bir psikofizik ölçüm yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir işitme laboratuvarında odyolog, saf ses testi sırasında sesin şiddetini kademeli olarak düşürür; katılımcı sesi artık duyamadığını söylediği an inen seri sonlandırılır. Ardından ses şiddeti en düşük seviyeden kademeli olarak artırılır ve katılımcı sesi ilk duyduğu an kaydedilir. Bu zıt yönlü denemelerin ortalaması, bireyin işitme eşiğini verir.

Derin Analiz

Psikofizik alanında duyusal algının sınırlarını saptamak için kullanılan bu teknik, uyarıcının fiziksel boyutu ile öznel algı arasındaki ilişkiyi sayısallaştırır. İki farklı seri halinde uygulanır: 'artan dizi' (subliminal seviyeden supraliminara geçiş) ve 'azalan dizi' (supraliminardan subliminal seviyeye geçiş). Katılımcının algı değişimini bildirdiği geçiş noktalarının (transition points) aritmetik ortalaması alınarak mutlak veya fark eşiği hesaplanır. Ancak bu yöntemde 'alışkanlık' (habituation) ve 'beklenti' (expectation) gibi metodolojik yanılgılar (errors of habituation and expectation) kaçınılmaz birer artefakt olarak ortaya çıkabilir; örneğin katılımcı azalan seride uyarıcının kesildiğini fark etmeyip 'evet' demeye devam edebilir.

Etimoloji

İngilizce 'method' (Yunanca 'methodos' [takip edilen yol, araştırma]) ve 'limit' (Latince 'limes' [sınır, nokta]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sabit uyarıcılar yöntemi (method of constant stimuli) ile karıştırılır; sabit uyarıcılar yönteminde uyarıcılar rastgele sırayla sunulurken, sınırlar tekniğinde uyarıcılar sürekli ve ardışık bir sırada (artan veya azalan) verilir.