Sosyal Referanslama
Social Referencing
Tanım
Bireylerin, belirsiz veya yeni durumlarla başa çıkabilmek ve uygun tepkiyi belirleyebilmek için çevrelerindeki diğer kişilerin duygusal ifade ve tepkilerini kılavuz olarak kullanma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
On aylık bir bebek, daha önce hiç görmediği mekanik bir oyuncakla ilk kez karşılaşır. Oyuncak aniden ses çıkararak hareket etmeye başladığında bebek kısa bir endişe yaşar ve hemen annesinin yüzüne bakar. Annesinin gülümseyerek başını salladığını gördüğünde, durumun güvenli olduğunu anlar, rahatlar ve oyuncağa doğru emekleyerek onunla oynamaya başlar.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve sosyal biliş alanında kritik bir mekanizma olan sosyal referanslama, ilk kez bebeklik döneminde ampirik olarak gözlemlenmiştir. Bebekler, görsel uçurum (visual cliff) gibi belirsiz ve potansiyel olarak tehdit edici yeni ortamlarda, birincil bakım verenlerinin (genellikle anne) yüz ifadelerine ve ses tonlarına odaklanırlar. Bakım verenin yüzündeki korku veya neşe gibi ipuçları, bebeğin durumu nasıl yorumlayacağını ve yaklaşma ya da kaçınma davranışı sergileyeceğini belirler. Bu süreç, sadece bebeklikle sınırlı kalmayıp yaşam boyu devam eden sosyal öğrenme, duygusal regülasyon ve kültürleşme mekanizmalarının temelini oluşturur. Bilişsel düzeyde, belirsizliğin yarattığı anksiyeteyi azaltmak amacıyla başkalarının zihinsel durumlarının ve tepkilerinin heuristik bir değerlendirmesidir.
Etimoloji
Latince 'socius' (arkadaş, yoldaş) kökünden türetilen 'social' kelimesi ile Orta İngilizce 'reference' (başvurma, yönelme) kavramının birleşiminden oluşan bileşik bilimsel terim.
Karıştırmayın
Sosyal Karşılaştırma Teorisi (Social Comparison Theory) ile sıklıkla karıştırılır. Sosyal karşılaştırma, genellikle bireyin kendi yeteneklerini, görüşlerini veya statüsünü başkalarıyla kıyaslayarak öz-değer biçmesiyle ilgili bilinçli ve bilişsel bir süreçtir; sosyal referanslama ise özellikle belirsiz durumlarda anlık duygusal rehberlik ve davranışsal adaptasyon sağlamak üzere daha erken yaşlarda beliren otomatize bir mekanizmadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Öğrenme
Sosyal Öğrenme
Social Learning
Bireylerin diğer insanlarla kurdukları sosyal etkileşimler aracılığıyla kolaylaştırılan ve edinilen öğrenme biçimi.
İncele
Görsel Uçurum
Görsel Uçurum
Visual Cliff
Sözel olmayan bebeklerde ve hayvanlarda derinlik algısının doğuştan mı yoksa deneyimle mi kazanıldığını incelemek için tasarlanmış deneysel bir düzenektir.
İncele