Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Taklitçi Öğrenme

İmitative Learning

Tanım

Öğrenenin modelin yalnızca davranışsal stratejilerini değil, aynı zamanda o davranışı gerçekleştirme niyetini de içselleştirdiği, kültürel öğrenmenin ilk ve en temel evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

İki yaşındaki bir çocuğun, annesinin süpürgeyle yerleri süpürürken sadece sopayı ileri geri hareket ettirmesini değil, aynı zamanda tozları temizleme niyetini ve aracın işlevsel amacını kavrayarak aynı motivasyonla eline oyuncak bir süpürge alıp evi temizlemeye çalışması.

Derin Analiz

Michael Tomasello'nun kültürel öğrenme teorisinin temel taşını oluşturan taklitçi öğrenme, basit bir motor taklitten (mimesis) farksız değildir; modelin zihinsel durumlarının ve teleolojik yönelimlerinin kavranmasını gerektirir. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, bu süreç aynasal nöron sisteminin (MNS) sağladığı motor rezonans ile prefrontal korteksteki niyet okuma (theory of mind) mekanizmalarının senkronize çalışmasını zorunlu kılar. Birey, gözlemlediği eylemin sonundaki amacı kodlar ve kendi behavioral repertuarına entegre eder. Bu evre, sırasıyla talimatlı öğrenme (instructed learning) ve işbirlikçi öğrenme (collaborative learning) aşamalarının gelişimsel temelini atar.

Etimoloji

Latince 'imitari' (taklit etmek, benzetmek) fiilinden türetilmiş olup, bilişsel gelişim ve sosyokültürel psikoloji literatüründe davranışsal kopyalama süreçlerini tanımlamak için kullanılır.

Karıştırmayın

Emülasyon (emulation) ile sıkça karıştırılır; emülasyonda birey modelin niyetini değil, nesne üzerinde bıraktığı fiziksel sonucu kopyalarken, taklitçi öğrenmede bizzat niyet ve strateji içselleştirilir.