Tanımsal Geçerlilik
Definitional Validity
Tanım
Bir araştırmacının kullandığı yöntem veya yaklaşımların, araştırmanın (açık veya örtük olarak) iddia ettiği önem ve anlam ile tutarlılık derecesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının 'modern çağın getirdiği varoluşsal yalnızlık' üzerine yaptığını iddia ettiği bir çalışmada, yalnızca katılımcıların günlük ekran süresini ölçmesi ve buradan doğrudan yalnızlık patolojisi çıkarması tanımsal geçerlilik krizine örnektir; çünkü kullanılan yöntem, iddia edilen teorik önemin ağırlığını taşıyamamaktadır.
Derin Analiz
Metodolojik geçerliliğin temel taşlarından biri olan tanımsal geçerlilik, kavramsal çerçeve ile operasyonelleştirme arasındaki epistemolojik bağı inceler. Araştırmacının kuramsal iddiaları ile bu iddiaları test etmek için tasarladığı deneysel veya gözlemsel prosedürler arasında mantıksal bir uçurum olup olmadığını denetler. Eğer bir çalışmanın sonuçları, kullanılan metodolojinin sınırları ve doğası gereği iddia edilen büyük ölçekli teorik çıkarımları desteklemiyorsa, o çalışmanın tanımsal geçerliliği zayıftır. Bu durum, özellikle karmaşık psikolojik yapıların (construct) ölçülmesinde ve yorumlanmasında metodolojik hataya ve yanıltıcı genellemelere yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'definitio' (sınırlandırma, tanımlama) kökünden gelen kelime ile geçerlilik anlamındaki geçerlik kavramının birleşimi.
Karıştırmayın
Yapısal geçerlilik (construct validity) ile sıkça karıştırılır; yapı geçerliliği bir ölçüm aracının teorik yapıyı ne kadar iyi ölçtüğüne odaklanırken, tanımsal geçerlilik tüm araştırma yaklaşımının ve yöntemlerinin iddia edilen anlamla tutarlılığını sorgular.