Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ampirik Geçerlilik

Empirical Validity

Tanım

Bir testin, modelin veya yapının doğruluğunun, yalnızca teoriye dayanarak değil, deney ve sistematik gözlem yoluyla elde edilen ampirik kanıtlarla kanıtlanma derecesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir depresyon tarama ölçeğinin ampirik geçerliliğini test etmek için, araştırmacılar ölçeği klinik bir örnekleme uygular ve katılımcıların yapılandırılmış psikiyatrik görüşmelerden (altın standart) aldığı puanlarla ölçekten elde edilen puanları karşılaştırarak yüksek bir korelasyon katsayısı elde ederler.

Derin Analiz

Psikometri ve metodolojide ampirik geçerlilik, bir ölçüm aracının veya teorik modelin gerçek dünya verileriyle ne kadar örtüştüğünü test eden kritik bir psychometric metriktir. Yalnızca mantıksal türetmelere veya varsayımlara güvenmek yerine, hipotezlerin kontrollü deneyler, korelasyonel çalışmalar ve nicel gözlemlerle sınanmasını şart koşar. Özellikle klinik ölçeklerin geliştirilmesinde, yapının (construct) gözlemlenebilir davranışsal çıktılarla ne ölçüde tutarlı sonuçlar verdiğini istatistiksel olarak (örneğin ölçüt geçerliliği bağlamında) ortaya koyar. Epistemolojik temeli pozitivist bilim anlayışına dayanır ve bilimsel iddiaların falsifiye edilebilir (yanlışlanabilir) verilerle desteklenmesini zorunlu kılar.

Etimoloji

Latince 'empiricus' [deneyci/gözlemci] (Yunanca 'empeiría' [deneyim/tecrübe] sözcüğünden türetilmiştir) ve Latince 'validus' [güçlü, sağlam, geçerli] kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Yüz geçerliliği (face validity) ile sıklıkla karıştırılır; ancak yüz geçerliliği bir testin yüzeysel olarak ne kadar makul göründüğünü ölçerken, ampirik geçerlilik somut veriler ve deneysel kanıtlar gerektirir.