Temas Davranışı
Contact Behavior
Tanım
Bireyler arası alışverişler esnasında sergilenen, samimi ilişkilerden gayrişahsi ticari etkileşimlere kadar uzanan her türlü eylem ve etkileşim kalıbı.
Örnek Vaka / Uygulama
İki meslektaşın iş yerindeki resmi ve mesafeli el sıkışma ritüeli (gayrişahsi temas davranışı) ile aynı kişilerin mesai sonrası buluşmalarındaki samimi kucaklaşma (intimate temas davranışı) arasındaki fark, bağlamsal temas davranışının pratik birer göstergesidir.
Derin Analiz
Temas davranışı, sosyal psikoloji, etoloji ve gelişim psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan geniş bir kavramsal çerçevedir. Bu davranışlar; dokunma, göz teması, bedensel yakınlık (proxemics) ve paralinguistik öğeleri içerir. Nörobiyolojik düzeyde, bu etkileşimlerin düzenlenmesinde oksitosin ve vazopressin gibi neuropeptitlerin rol oynadığı, limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki devrelerin ise sosyal uyaranların değerlendirilmesinde kritik işlev gördüğü bilinmektedir. Etkileşimin niteliği, kültürel normlara, bağlama ve taraflar arasındaki sosyal mesafeye göre pratik olarak şekillenir.
Etimoloji
Latince 'con-' (birlikte, ile) ve 'tactus' (dokunma, değme) köklerinden türetilen 'contact' kelimesi ile Eski İngilizce 'behabban' kökünden evrilen 'behavior' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Sadece fiziksel teması ifade eden 'haptik iletişim' veya tek taraflı göz hareketlerini inceleyen 'okulesik' kavramlarıyla karıştırılır; oysa temas davranışı hem fiziksel hem de sözlü-eylemsel tümler arası alışverişleri kapsayan üst düzey bir kategoridir.