Uyarlamalı Düşünce Kontrolü Kuramı
Adaptive Control Of Thought Theory
Tanım
İnsan bilişini bilgi işleme süreçleri, bellek sistemleri ve üretim kuralları üzerinden modelleyen, John R. Anderson tarafından geliştirilmiş kapsamlı bir bilişsel mimari kuramıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir dil öğrenen bir bireyin, kuralları bilinçli olarak hatırlayarak (bildirimsel bellek) cümleyi kurması, zamanla bu sürecin otomatikleşerek akıcı bir konuşma becerisine (işlemsel bellek) dönüşmesi kuramın tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel Bilimler ve Nöropsikoloji ekseninde geliştirilen bu kuram (ACT ve türevleri olan ACT-R), zihnin yapısal bileşenleri ile dinamik süreçleri arasındaki etkileşimi inceler. Kuram; zihinsel temsili bildirimsel bellek (olgu ve veriler) ve işlemsel bellek (beceriler ve eylem kuralları) olmak üzere ikili bir yapıda ele alır. Bilginin işlenmesi, bu iki sistemin paralel ve ardışık mekanizmaları üzerinden yürür. Nörobiyolojik düzeyde, bu mimarinin sunduğu matematiksel ve sembolik modeller; prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki döngüsel işleyişin, ketleme ve görev değiştirme becerilerini nasıl optimize ettiğini simüle etmekte kullanılır. Kuramsal olarak, karmaşık problem çözme ve öğrenme eğrilerini tahmin etmede güçlü bir istatistiksel ve algoritmik temel sunar.
Etimoloji
Latince 'adaptare' (uydurmak, uyarlamak) ve 'controllare' (denetlemek, kayıt altında tutmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bilişsel mimarilerde sistemin çevresel taleplere göre kendini yeniden biçimlendirme kapasitesini ifade eder.
Karıştırmayın
Bilgi İşleme Yaklaşımı (Genel bir paradigma olup, ACT-R gibi spesifik bir mimari matematiksel formülasyona sahip değildir) ve Çift Süreç Kuramları (Sistem 1 ve Sistem 2 ayrımı yapar, ACT ise daha atomik üretim kurallarına odaklanır).
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Mimari
Cognitive Architecture
İnsan problem çözme süreçlerinin ve zihinsel işlevlerin yapısını açıklayan ve genellikle bilgisayar programları olarak modellenen hipotez temelli sistemler.
Bildirimsel Bellek
Declarative Memory
Olguların ve olayların bilinçli olarak hatırlanmasını ve sözel olarak ifade edilmesini sağlayan uzun süreli bellek sistemidir.