Varoluşsal Yargı
Existential Judgment
Tanım
Bir nesnenin anlamı, değeri veya öneminden ziyade, onun varlığını, kökenini veya olgusal statüsünü konu alan bilişsel değerlendirme.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri kliniğinde danışanın odadaki masanın somut, fiziksel varlığını ve orada öylece durduğunu kabul etmesi (varoluşsal yargı) ile o masanın estetik veya manevi değerine dair çıkarımlarda bulunması (değer yargısı) birbirinden tamamen farklı bilişsel süreçlerdir.
Derin Analiz
Felsefe ve bilişsel bilimler kesişiminde yer alan varoluşsal yargı, bireyin dış dünyadaki bir uyaranın veya olgunun 'ne olduğu' ve 'gerçekten var olup olmadığı' yönündeki olgusal tespiti ile ilgilidir. Bu süreç, değer biçme (deontik veya aksiyolojik yargılar) süreçlerinden katı bir epistemolojik sınırla ayrılır. Bilişsel açıdan, bireyin gerçeklik test etme mekanizmalarının ve nesnel durum tespiti yapan üstbilişsel işlevlerinin aktifleşmesini gerektirir. Klinik psikopatolojide, özellikle dereyalizasyon veya psikotik süreçlerde bu temel olgusal yargı kapasitesinin bozulduğu, nesnelerin varlık statüsünün yanılsamalı bir biçimde anlamlandırma süreçleriyle (sanrısal algı) iç içe geçtiği görülür.
Etimoloji
Latince 'exsistere' (meydana gelmek, var olmak) kelimesinden türetilen 'existential' sıfatı ile Latince 'iudicare' (hüküm vermek, değerlendirmek) kökünden gelen 'judgment' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Değer yargısı (value judgment) ile sıklıkla karıştırılır; değer yargısı nesnenin önemine veya faydasına odaklanırken, varoluşsal yargı yalnızca olgusal varlık statüsünü hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Değerlendirme
Cognitive Assessment
Öğrenme, bellek, yargılama ve akıl yürütme gibi üst düzey zihinsel işlevlerin sistematik ve standartlaştırılmış yöntemlerle ölçülmesi ve değerlendirilmesi süreci.
Epistemoloji
Epistemology
Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.