Yakala-işaretle-yeniden Yakala Örneklemesi
Capture–tag–recapture Sampling
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir göldeki alabalık popülasyonunu tahmin etmek isteyen bir araştırmacı, ilk aşamada 100 balığı yakalayıp işaretleyerek suya geri bırakır. Bir süre sonra gölden rastgele 150 balıktan oluşan ikinci bir örneklem çeker ve bunların içinde 10 tanesinin işaretli olduğunu görür. Bu oran, toplam popülasyonun yaklaşık 1.500 birey olduğunu istatistiksel olarak gösterir.
Derin Analiz
Bu yöntem, özellikle epidemiyoloji, davranış ekolojisi ve zorlu saha araştırmalarında evren büyüklüğünü (N) hesaplamak için kullanılır. İşlem temel olarak Lincoln-Petersen veya daha gelişmiş Jolly-Seber modellerine dayanır. Birinci aşamada belirli sayıda birey yakalanıp işaretlenir ($n_1$) ve doğal popülasyona salınır. İkinci aşamada tekrar örneklem alınır ($n_2$); bu örneklemde önceden işaretlenmiş olan bireylerin sayısı ($m_2$) saptanır. Temel varsayım, ikinci örneklemdeki işaretli birey oranının, tüm popülasyondaki işaretli birey oranına eşit olmasıdır ($m_2 / n_2 = n_1 / N$). Yöntemin geçerliliği; işaretlemenin hayvanın hayatta kalma şansını etkilememesi, kapalı bir popülasyon varsayımı ve işaretlerin silinmemesi gibi sıkı istatistiksel varsayımlara bağlıdır.
Etimoloji
İngilizce 'capture' (yakalamak, Latince *captura*), 'tag' (işaretlemek, etiketlemek, Germen kökenli) ve 'recapture' (yeniden yakalamak) kelimelerinin birleşiminden oluşan, ekoloji ve nicel araştırma metodolojisi terminolojisidir.
Karıştırmayın
Tabakalı örnekleme (Stratified sampling) ve küme örneklemesi (Cluster sampling) ile karıştırılır; bu yöntemler mevcut evrenden statik alt gruplar seçerken, yakala-işaretle-yeniden yakala hareketli veya saklı popülasyonların dinamik tahminine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kısmen Sıralı Ölçek
Kısmen Sıralı Ölçek
Partially Ordered Scale
Nominal ile ordinal ölçek arasında yer alan, birimlerin çoğunlukla en küçüktən en büyüğe doğru sıralanabildiği ancak tüm durumlar için bu hiyerarşinin geçerli olmadığı ölçme düzeyidir.
İncele
Odds Oranı
Odds Oranı
OR
İki grup arasındaki bir olayın gerçekleşme olasılığının birbirine oranını gösteren nicel bir etki büyüklüğü ölçüsüdür.
İncele
Kapalı Uçlu Soru
Kapalı Uçlu Soru
Closed Question
Katılımcının yanıtını önceden belirlenmiş sınırlı seçenekler (örn. 'Evet/Hayır' veya çoktan seçmeli kategoriler) havuzundan seçmeye zorlayan soru türü.
İncele
Öncül Değişken
Öncül Değişken
Antecedent Variable
Bir tepki veya sonuç değişkeninden zamansal ya da nedensel olarak önce gelen herhangi bir değişken.
İncele