Yanal Düşünme
Lateral Thinking
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek katlı bir binanın asansörünün çok yavaş olmasından şikayetçi olan çalışanlara geleneksel mühendislik (dikey düşünme) motoru güçlendirmeyi önerirken, yanal düşünme asansör kabininin içine boy aynaları yerleştirerek insanların bekleme algısını ve can sıkıntısını değiştirmeyi teklif eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji bağlamında yanal düşünme, beynin nöral ağlarındaki katılaşmış kalıpları (hedonik veya bilişsel kalıp yargılar) kırmak için kullanılan üstbilişsel bir stratejidir. Dikey düşünme (vertical thinking) verili önermelerden mantıksal türetmeler yaparken, yanal düşünme mevcut verileri yeniden yapılandırır ve çerçeveyi (framing) değiştirir. Prefrontal korteksin esnek işlevselliği ve varsayılan mod ağının (default mode network) heterodoks bağlantılar kurma kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'lateralis' (yana ait, yan tarafla ilgili) ve İngilizce 'thinking' (düşünme) kelimelerinin birleşiminden oluşur; Edward de Bono tarafından 1967 yılında literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Iraksak düşünme (divergent thinking) ile sıklıkla karıştırılır; ıraksak düşünme tek bir noktadan çok sayıda fikir üretmeyi hedeflerken, yanal düşünme problemi ele alma 'açısını' kökten değiştirmeye odaklanır.