İştah Açıcı Uyarıcı
Appetitive Stimulus
Tanım
Organizmanın yöneldiği, yaklaşma davranışı sergilediği ve yoksunluk durumuna bağlı olarak pekiştireç etkisi modifiye edilebilen pozitif pekiştirici veya koşulsuz uyarıcı.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında su yoksunluğu bırakılmış bir kemirgenin, su damlasına (iştah açıcı uyarıcı) ulaşmak için kaldıraç basma davranışını (operant yanıt) artırması; ya da gün boyunca besin almamış bir bireyin, en sevdiği yemeğin kokusunu aldığında o yöne doğru fizyolojik ve davranışsal bir yönelim göstermesi.
Derin Analiz
Davranışçı psikoloji ve öğrenme kuramları çerçevesinde iştah açıcı uyarıcılar, organizmanın homeostatik dengesini sağlama ya da ödül mekanizmalarını aktive etme potansiyeli taşıyan çevresel tetikleyicilerdir. Bu uyarıcıların etkinliği mutlak sabit değildir; yoksunluk süresi (deprivation) ve fizyolojik ihtiyaç şiddeti (drive state) uyarıcının hedonik değerini ve buna bağlı gelişen operant yanıtın gücünü doğrudan modüle eder. Örneğin, mezolimbik dopaminerjik yolağın aktivasyonu, bu tür uyarıcılara karşı gösterilen yaklaşma motivasyonunun nörobiyolojik temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'appetitus' (arzu, iştah, yönelme) sözcüğünden türetilmiş olan 'appetitive' sıfatı ile Latince 'stimulus' (dürtü, batıcı uç, uyarıcı) kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Aversif (itici) uyarıcı ile karıştırılır; aversif uyarıcı organizmanın kaçındığı veya uzaklaştığı uyarıcılardan oluşurken, iştah açıcı uyarıcı yaklaşma davranışı doğurur. Ayrıca birincil pekiştireç ile eş anlamlı gibi kullanılsa da, her iştah açıcı uyarıcı koşulsuz bir pekiştireç olmayabilir.