Yaşamboyu Kişilik
Lifetime Personality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede 82 yaşındaki bir danışanın, çocukluk yıllarındaki erken dönem bağlanma örüntülerinin, orta yaş krizlerindeki başa çıkma mekanizmalarının ve yaşlılık dönemindeki bilgelik ya da acılık eğilimlerinin tutarlı bir bütünlük gösterdiğinin gözlemlenmesi ve not edilmesi.
Derin Analiz
Henry Alexander Murray'in 'personoloji' kuramına dayanan bu kavram, kişiliğin statik bir anlık kesit değil, aksine insan gelişiminin tüm evrelerini (ontogenetik gelişim) boylamsal olarak kateden dinamik bir yapı olduğunu savunur. Murray'in 'need-press' (ihtiyaç-baskı) etkileşimi çerçevesinde şekillenen yaşamboyu kişilik, çevresel baskılar ile biyolojik güdülerin zaman içindeki entegrasyonunu inceler. Psikobiyografik analizlerde ve gelişimsel psikolojide, bireyin çocukluktaki 'vehemc' veya temel yönelimlerinin yaşlılık dönemindeki adaptasyon biçimlerini nasıl belirlediğini izlemek için temel bir çerçeve sunar.
Etimoloji
Latince 'persona' (maske, oyuncunun rolü) kelimesinden türetilen kişilik kavramının, Henry A. Murray'in 'personoloji' yaklaşımında bireyin doğumundan ölümüne dek sergilediği tüm yaşam öyküsünü kapsayacak şekilde genişletilmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Anlık Durumsal Davranış (anlık çevresel uyarıcılara verilen geçici tepkilerdir; yaşamboyu kişilik ise bu tepkilerin zamansal süreklilik arz eden genel eğilimidir.)