Yöntembilim
Methodology
Tanım
Belirli bir disiplin veya araştırmada kullanılan yöntemlerin, ilkelerin, kuralların ve akıl yürütme süreçlerinin incelenmesi ve sistematikleştirilmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide yeni geliştirilen bir psikoterapi ekolünün etkinliğini araştıran bir çalışmada, rastgele kontrollü deneme (RCT) deseninin seçilmesi, veri toplama araçlarının psikometrik özelliklerinin belirlenmesi ve elde edilen bulguların hangi istatistiksel modellerle test edileceğinin önceden planlanması sürecinin tamamı yöntemobilimin uygulama alanıdır.
Derin Analiz
Yöntembilim, yalnızca veri toplama tekniklerinin (anket, mülakat, nörogörüntüleme vb.) bir kataloğu değil; aynı zamanda bu tekniklerin epistemolojik ve ontolojik temellerini sorgulayan üst-bilişsel bir çerçevedir. Bilimsel ve felsefi sorgulamada, bilginin elde ediliş süreçlerinin geçerliliğini (validity) ve güvenilirliğini (reliability) denetleyen mantıksal bir omurgadır. Nicel veya nitel araştırmaların tasarımında hangi verinin neden ve nasıl toplanacağını, bu verilerin istatistiksel veya hermeneutik olarak hangi prosedürlerle analiz edileceğini belirleyen kurallar dizgesini yönetir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'meta' (ötesinde, takip eden) + 'hodos' (yol, yön) sözcüklerinin birleşiminden türeyen 'methodos' (izlenen yol) kökü ile 'logos' (bilim, söz, akıl) ekinin birleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
'Yöntem' (method) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. Yöntem, araştırmada kullanılan spesifik teknik veya araçtır (örneğin Beck Depresyon Ölçeği); yöntemobilim ise bu yöntemin arkasındaki mantıksal, felsefi ve metodolojik gerekçelendirmenin bilimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Epistemoloji
Epistemology
Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.
İncele
Araştırma Deseni
Design
Bir araştırmanın nasıl yürütüleceğini, verilerin hangi yöntemle toplanacağını ve değişkenlerin nasıl kontrol edileceğini belirleyen yapısal plandır.
İncele