Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yüksek Ses Toplamı

Loudness Summation

Tanım

Birlikte sunulan farklı seslerin algılanan toplam yüksekliğinin, bireysel yüksekliklerinin aritmetik toplamına ulaştığı işitsel algı olgusudur.

Örnek Vaka / Uygulama

40 dB SPL seviyesinde 1 sone değerinde bir ses ile 50 dB SPL seviyesinde 2 sone değerinde başka bir ses aynı anda verildiğinde, işitsel sistem bu iki akustik girdiyi birleştirir ve toplam algılanan ses yüksekliği 3 sone olarak deneyimlenir.

Derin Analiz

Psikoakustik alanında incelenen bu mekanizma, kokleanın baziler membranı üzerindeki uyarılan alanların entegrasyon kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir. Seslerin frekans bileşimine ve kritik bant (critical band) genişliğine bağlı olarak, eşzamanlı sunulan ses uyarıcıları işitsel kortekste non-lineer veya lineer bir entegrasyona tabi tutulur. Eğer uyarıcılar aynı kritik bandın içinde yer alıyorsa kısmi bir baskılanma görülebilirken, farklı bantlardaki sesler tam toplam etkisini (loudness summation) tetikleyerek algılanan sones değerini artırır.

Etimoloji

İngilizce 'loudness' (gürültü, yüksek ses düzeyi, Eski İngilizce 'hlūd' [sesli, gürültülü]) ve 'summation' (toplam, Latince 'summatio' [toplama, yekûn çıkarma]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kritik bant (critical band) ve maskeleme (masking) kavramları ile sıklıkla karıştırılır; kritik bant uyarıcıların frekans çözünürlük sınırını belirlerken, yüksek ses toplamı bu uyarıcıların algısal şiddetlerinin nihai birleşim çıktısını ifade eder.