Zihinsel Mekanizma
Mental Mechanism
Tanım
Bireyin çevresel talepleri karşılamasını, içsel gereksinimlerini tatmin etmesini ve çatışmalarla başa çıkmasını sağlayan psikolojik işlevlerin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Zorlu bir işle mülakatında başarısız olan bir adayın, 'Zaten o pozisyon benim yeteneklerimin altındaydı, başka bir projeye odaklanmam daha iyi oldu' diyerek rasyonalizasyon mekanizmasıyla anksiyeteyi azaltması ve benlik saygısını koruması.
Derin Analiz
Psikodinamik ve psikanalitik kuram çerçevesinde zihinsel mekanizmalar, egonun içsel ve dışsal baskılar karşısında homeostazisini korumak için devreye soktuğu bilişsel ve duygusal süreçlerdir. Dil, bellek ve algı gibi temel adaptif araçların yanı sıra rasyonalizasyon, telafi ve bastırma gibi savunma biçimlerini de kapsar. Amaç, anksiyeteyi regüle etmek ve benlik saygısını muhafaza etmektir.
Etimoloji
Latince 'mentis' [zihin, akıl] ve Yunanca 'mechane' [alet, düzenek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; zihnin işlevsel araç takımını ifade eder.
Karıştırmayın
Savunma mekanizması (defence mechanism) ile sıkça karıştırılır; ancak savunma mekanizmaları zihinsel mekanizmaların yalnızca bir alt kümesidir, zira zihinsel mekanizmalar aynı zamanda dil, bellek ve algı gibi yapıcı bilişsel işlevleri de içerir.