Aklayıcı Delil
Exculpatory Evidence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir cinayet davasında sanığın olay saatinde tamamen başka bir şehirdeki bir ATM'den para çekerken güvenlik kameralarına yansıdığını gösteren zaman damgalı video kaydı, savcılığın iddiasını çürüten net bir aklayıcı delildir.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve hukuk psikolojisi bağlamında aklayıcı delil, bilişsel önyargıların (özellikle doğrulama yanlılığının) soruşturma sürecindeki etkisini kırarak adil yargılanma ve gerçeğe ulaşma işlevini görür. Savunma makamının elindeki bu tür kanıtlar, jüri veya hâkim nezdinde sanığın suçlu olduğuna dair şüphenin makul seviyenin üzerine çıkmasını engeller. Bilişsel düzeyde, karar vericilerin sanık hakkındaki olumsuz ön kabullerini çürüten yeni bilgi girdisi işlevi üstlenir.
Etimoloji
Latince 'ex-' (dışarı, -den uzaklaştırma) ve 'culpare' (suçlamak, suç bulmak) fiillerinden türetilen 'exculpare' (suçtan arındırma, aklama) sözcüğünden köken alır.
Karıştırmayın
İsnat edilen suçu kanıtlayan suçlayıcı delil (inculpatory evidence) ile karıştırılır; ayırt edici nokta aklayıcı delilin sanığın lehine, diğerinin ise aleyhine çalışmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele
Doğrulama Yanlılığı
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele