Ampirik Temellendirme
Empirical Grounding
Tanım
Teorik yapıların ve soyut kavramların, bilimsel olarak ölçülebilir veya gözlemlenebilir olgulara dayandırılması süreci ve yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide 'kaygı' soyut bir yapıdır. Araştırmacı bu yapıyı incelemek için ampirik temellendirme amacıyla kalp atış hızı değişkenliği (HRV), kortizol seviyeleri ve standart öz-bildirim ölçeklerindeki (örn. Beck Kaygı Envanteri) sayısal puanlar gibi gözlemlenebilir göstergeleri kullanır.
Derin Analiz
Bilim felsefesi ve metodolojisinde ampirik temellendirme, bir teorinin epistemolojik geçerliliğini belirleyen temel sütunlardan biridir. Soyut kavramların operasyonel tanımlar aracılığıyla somut veri noktalarına bağlanmasını zorunlu kılar. Bir teorinin ampirik temellendirme derecesi, o teorinin ne ölçüde falsifiye edilebilir (yanlışlanabilir) olduğunun doğrudan bir göstergesidir. Yeterli ampirik temele sahip olmayan teoriler spekülasyon düzeyinde kalırken, bu süreç bilişsel bilimler, psikometri ve klinik araştırmalarda hipotezlerin ampirik geçerlilik kazanmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'empiricus' [deneye dayanan, gözlemsel] (Grekçe 'empeiria' [deneyim, tecrübe] sözcüğünden türetilmiştir) ve Eski İngilizce 'grund' [zemin, temel, dip] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Ampirik doğrulama (verification) ile sıklıkla karıştırılır; ampirik temellendirme kavramın ölçülebilir olaylarla bağ kurma kapasitesini belirtirken, doğrulama hipotezin test edilip desteklenmesi sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Yanlışlanabilirlik
Disconfirmability
Bir önermenin, teorinin veya hipotezin deneysel veya mantıksal olarak yanlışlanabilme, yani çürütülebilme potansiyeli.
Yapı Geçerliliği
Construct Validity
Bir ölçüm aracının, doğrudan gözlemlenemeyen soyut teorik bir yapıyı veya kavramı ne kadar doğru ve hatasız ölçtüğünü gösteren temel psikometrik yeterlilik derecesi.