Analitik Tümevarım
Analytic İnduction
Tanım
Nitel araştırmalarda, olgusal bir teoriyi geliştirmek ve test etmek amacıyla hipotezlerin sürekli vaka incelemeleriyle sınandığı ve gerektiğinde revize edildiği sistematik bir araştırma stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının 'panik atakların temel tetikleyicisi felaketleştirme eğilimidir' hipoteziyle yola çıkması ve ilk klinik vakayı incelemesi. Vaka bulguları bu hipotezi destekler, ancak sonraki vakada somatik duyarlılığın tetikleyici olduğu görülür. Bunun üzerine araştırmacı hipotezini, panik atakların felaketleştirme veya somatik aşırı duyarlılık yoluyla tetiklendiğini kapsayacak biçimde revize eder.
Derin Analiz
Analitik tümevarım, istatistiksel analizlerin dayandığı olasılıksal korelasyonlar yerine nedensel evrenselleri keşfetmeyi hedefler. Florian Znaniecki tarafından sosyoloji ve davranış bilimlerine kazandırılan bu yöntemde, araştırmacı öncelikle geçici bir tanım ve hipotez oluşturur. Ardından spesifik bir vakayı inceler; hipotez doğrulanırsa yeterli kesinliğe ulaşılana dek yeni vakalar eklenir. Eğer vaka verileri hipotezle çelişirse, ya olgunun kapsamı daraltılır ya da hipotez yeni bulguları kapsayacak şekilde yeniden biçimlendirilir. Bu döngüsel süreç, istisnasız tüm gözlemleri açıklayan evrensel bir önermeye ulaşana kadar devam eder.
Etimoloji
İngilizce 'analytic' (Yunanca analytikos: çözmek, bileşenlerine ayırmak) ve Latince 'inductio' (içeri yöneltmek, tüme varak sonuç çıkarmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Numaralandırıcı tümevarım (enumerative induction); analitik tümevarım istisnasız evrensellik ararken, numaralandırıcı tümevarım büyük örneklemlerde istatistiksel olasılık ve korelasyon oranlarına odaklanır.