Anne Figürü
Mother Figure
Tanım
Bir çocuğun yaşamında biyolojik annenin yerini alan veya bakım verme rolünü üstlenen, psikanalitik kuramda ise bireyin erken dönem birincil nesnesine yönelik duygularını aktardığı ikame özne.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bağlanma sorunları nedeniyle terapiye başvuran 28 yaşındaki bir danışanın, kadın yöneticisine karşı aşırı onay arayışı sergilemesi ve yöneticinin en ufak bir eleştirisini terk edilme tehdidi olarak algılaması, terapötik süreçte bu yöneticinin bilinçdışı bir 'anne figürü' olarak konumlandığını gösterir.
Derin Analiz
Psikanalitik teoride ve nesne ilişkileri kuramında anne figürü, infantın (bebeğin) ilk nesne tasarımı ile kurduğu bağın bir uzantısıdır. John Bowlby'nin bağlanma teorisi ve Donald Winnicott'ın 'yeterince iyi anne' kavramı çerçevesinde, bu rolü üstlenen kişi sadece fiziksel bakım sağlamakla kalmaz; aynı zamanda ego gelişiminin ve duygusal düzenlemenin birincil regülatörü işlevini görür. Psikodinamik süreçlerde danışanın gerçek anneye karşı geliştirdiği ambivalent, libidinal veya agresif tutumları yönelttiği (transference) bir ekran görevi görür. Nöropsikolojik düzeyde, bu figürle kurulan güvenli veya güvensiz bağlanma biçimleri, orbitofrontal korteks ve amigdala arasındaki sinaptik devrelerin gelişimini doğrudan etkileyerek bireyin ilerideki stresle başa etme mekanizmalarını biçimlendirir.
Etimoloji
İngilizce 'mother' (Eski İngilizce 'mōdor', Proto-Cermençe '*mōdēr') ve 'figure' (Latince 'figura' [biçim, şekil, suret]) kelimelerinin birleşiminden oluşan yapı, erken dönem bakım veren rolünün sembolik karşılığını ifade eder.
Karıştırmayın
Biyolojik anne (sadece genetik ve doğurucu bağı ifade ederken, anne figürü işlevsel ve psikolojik bir roldür); Koruyucu aile (yasal bir statüyü belirtir, anne figürü ise tamamen nesne ilişkileri dinamikleriyle ilgilidir).