Arabellek
Buffer
Tanım
Deneysel düzenlerde dikkat dağıtıcı veya ayırt edici olmayan uyarıcı öğe ya da bilişsel sistemlerde bilginin geçici olarak tutulduğu bellek katmanı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir belleğe kaydetme deneyinde, katılımcılara ardışık 20 kelime gösterilir. Listenin hemen başında ve sonunda yer alan kelimelerin hatırlanma olasılığı çok yüksek olduğundan, araştırmacı bu etkiyi maskelemek veya nötralize etmek için listenin başına ve sonuna puanlanmayan 3'er adet 'arabellek' kelimesi ekler.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve deneysel psikoloji bağlamında arabellek, katılımcının asıl ölçüm hedefinden uzaklaşmasını sağlamak veya seri pozisyon etkilerini (öncelik ve sonralık etkileri) kontrol etmek amacıyla test bataryalarına yerleştirilen puanlanmayan uyarıcılardır. Bellek mimarisinde ise (örneğin Baddeley'nin çalışma belleği modeli), epizodik arabellek gibi alt bileşenler, farklı modalitelerden gelen bilgilerin entegre edildiği ve geçici olarak manipüle edildiği sınırlı kapasiteli sistemler olarak işlev görür. Nöral düzeyde, prefrontal korteks ve hipokampal devreler arası geçici bilgi akışını, enformasyon yüklenmesini önleyecek bir tampon bölge gibi yönetir.
Etimoloji
Orta İngilizce 'buffen' (çarpmayı hafifletmek, yastıklamak) fiilinden türetilmiş olup, modern bilişsel bilim ve bilgisayar bilimlerinde geçici depolama ve şok emici işlev gören mekanizmaları niteler.
Karıştırmayın
Çalışma belleği (working memory) ile sıklıkla karıştırılır; çalışma belleği aktif işleme ve manipülasyon yaparken, arabellek daha çok verinin geçici olarak tutulduğu veya maskelendiği depolama işlevini vurgular.