Arkadaşça Aşk
Companionate Love
Tanım
Güçlü bir duygusal uyarılmadan ziyade; derin bir yakınlık, şefkat ve karşılıklı bağlılık temeline dayanan sevgi biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi yıllık evli bir çiftin, birbirlerine karşı yoğun bir kalp çarpıntısı veya cinsel heyecan duymasa da, hastalandıklarında birbirlerine bakım vermesi, kararları ortaklaşa alması ve birlikte huzurlu vakit geçirmekten derin bir memnuniyet duyması arkadaşça aşka örnektir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve yakın ilişkiler literatüründe companionate love, tutkulu aşktan (passionate love) ayrı bir kategori olarak incelenir. Robert Sternberg’in üçgen aşk kuramında; yakınlık (intimacy) ve bağlılık (commitment) boyutlarının yüksek, tutku (passion) boyutunun ise düşük veya evrimleşmiş olduğu durumu ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu ilişki biçimi ilk evredeki dopaminerjik ve norepinefrin ağırlıklı 'romantik tutku' fırtınasından farklı olarak, oksitosin ve vazopressin gibi nöropeptidlerin aracılık ettiği uzun vadeli bağlanma, aidiyet ve güven devreleri üzerine kuruludur. Zamanla azalan cinsel ve duygusal uyarılmanın yerini, bilişsel ortaklık, paylaşılan değerler ve yüksek düzeyde karşılıklı güven alır.
Etimoloji
Latince 'companio' (ekmek paylaşan, arkadaş, yoldaş; 'com-' [birlikte] + 'panis' [ekmek]) kökünden türetilmiştir; sevgi ve bağlam belirten 'love' sözcüğü ile birleşmiştir.
Karıştırmayın
Tutkulu Aşk (Passionate love) ile karıştırılır; tutkulu aşk yüksek düzeyde fizyolojik uyarılma, cinsel arzu ve kaygı içerirken, arkadaşça aşk sakin, kökleşmiş bir şefkat ve güven barındırır.