Artıklar Yöntemi
Method Of Residues
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri kliniğinde, yeni bir antidepresan alan hastada hem genel anksiyete skorlarında düşüş hem de istemsiz kilo kaybı gözlemlenmektedir. Önceki farmakolojik verilerden, ilacın anksiyete üzerindeki etkisinin bilindiği ve kilo kaybına, hastanın eş zamanlı başladığı yoğun diyet programının tam olarak neden olduğu biliniyorsa; geriye kalan hafif uyku düzensizliği 'artıklar yöntemi' ile doğrudan ilacın yan etkileri listesindeki bilinmeyen bir faktöre bağlanır.
Derin Analiz
Yöntem, bilimsel çıkarımda eleme mantığına dayanan analitik bir tümevarım stratejisidir. Karmaşık bir olgu kümesi ele alındığında, geçmiş deneyler veya yasalar aracılığıyla hangi öncülün hangi sonuçla eşleştiği biliniyorsa, bu bilinen bileşenler denklemden düşülür. Geriye kalan açıklanamamış 'artık' (residue), henüz keşfedilmemiş ya da o anki gözlemde yalnız bırakılmış olan nedensel faktörün karşılığıdır. Araştırma metodolojisinde ve deneysel tasarımlarda, çoklu değişkenli karmaşık sistemlerin izole edilmesinde ve istatistiksel varyans analizindeki açıklanamayan artık terimlerin yorumlanmasında kavramsal bir temel oluşturur.
Etimoloji
Latince 'reminiscere' veya 'remanere' (geride kalmak, artmak) kökünden türetilen 'residuum' (artık, bakiye) kelimesinden türetilmiştir. John Stuart Mill'in mantıksal tümevarım kanunlarına dayanır.
Karıştırmayın
John Stuart Mill'in 'Fark Yöntemi' (Method of Difference) ile karıştırılır; fark yönteminde durumlar eklenip çıkarılarak kıyaslanırken, artıklar yönteminde bilinen etki-neden zincirleri matematiksel veya mantıksal olarak düşülerek bakiye aranır.