Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Artımlı Maliyet Etkililik Oranı

İncremental Cost-effectiveness Ratio (ICER)

Tanım

Bir sağlık müdahalesinin, alternatifine kıyasla elde ettiği her bir ek etki veya kalite ayarlı yaşam yılı (QALY) başına düşen maliyet artışını hesaplayan kantitatif bir rasyodur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilmiş bir Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) dijital uygulama programı ile standart klinik görüşmelerin majör depresyon tedavisindeki maliyetleri karşılaştırılmaktadır. Dijital programın maliyeti 1000 dolar ve sağladığı QALY 1.8 iken, standart bakımın maliyeti 400 dolar ve sağladığı QALY 1.2'dir. Hesaplama yapıldığında ICER = (1000 - 400) / (1.8 - 1.2) = 600 / 0.6 = 1000 dolar/QALY olarak bulunur. Yani kazanılan her bir ek QALY için sistemin ödemesi gereken ek tutar 1000 dolardır.

Derin Analiz

Sağlık ekonomisi ve ekonometri disiplinlerinde, kaynak tahsisinin optimal düzeyde gerçekleştirilmesini denetleyen temel karar verme aracıdır. Formülasyonu (C1C0) / (E1E0) şeklindedir; burada C maliyeti, E ise kazanılan etkiyi (genellikle QALY - Yaşam Kalitesi Düzeltilmiş Yıl) sembolize eder. 1 ve 0 indisleri sırasıyla yeni müdahale grubu ile kontrol/alternatif grubu temsil eder. İstatistiksel olarak, maliyet-etkililik düzleminde (cost-effectiveness plane) hangi kadranın içinde yer aldığına bakılarak müdahalenin benimsenip benimsenmeyeceğine karar verilir. Özellikle klinik psikoloji ve psikiyatride yeni bir psikoterapi protokolünün veya farmakolojik ajanın mevcut standart bakıma kıyasla finansal sürdürülebilirliğini ve fırsat maliyetini ampirik olarak kanıtlar.

Etimoloji

Latince 'incrementum' (büyüme, artış) + 'costus' (maliyet) ve 'effectivus' (etkili) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş, sağlık ekonomisi ve kantitatif karar teorisinde kullanılan bir metrik.

Karıştırmayın

Ortalama Maliyet-Etkililik Oranı (ACER) ile karıştırılır; ACER toplam maliyetin toplam etkiye bölünmesiyle elde edilirken, ICER yalnızca iki alternatif arasındaki değişim oranını (marjinal maliyet ve marjinal etkiyi) baz alır.