Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Avantaj Kanunu

Law Of Advantage

Tanım

Birbiriyle uyumsuz veya tutarsız iki ya da daha fazla tepkiden, daha avantajlı ya da cazip olanının seçilme ve diğerlerine kıyasla daha sık gerçekleşme eğiliminde olduğunu öne süren ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda sigarayı bırakmaya çalışan bir bireyin, stres anında hem derin nefes alma (sağlıklı alternatif) hem de sigaraya uzanma (eski alışkanlık) dürtüsü taşıması durumunda, anlık haz ve stres azaltma avantajı daha ağır basan sigara içme davranışını sergileme eğilimi göstermesi.

Derin Analiz

Davranışçı yaklaşımda ve öğrenme kuramlarında karar verme ile pekiştirme mekanizmalarının işleyişini açıklar. Organizma, aynı anda sergileyemeyeceği alternatif davranışlar veya bilişsel setlerle karşılaştığında, evrimsel veya anlık pekiştirme değeri en yüksek olan tepkiyi önceliklendirir. Bu süreç, sadece dışsal ödüllerle değil, aynı zamanda bilişsel maliyetlerin minimize edilmesi ve ödül beklentisinin (incentive salience) nörolojik olarak hesaplanmasıyla da doğrudan ilişkilidir.

Etimoloji

İngilizce 'law' (Eski İngilizce 'lagu', yasa/düzen kuralı) ve 'advantage' (Eski Fransızca 'advantage', üstünlük, kazanç sağlayan konum) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Etki kanunu (Law of Effect) ile sıklıkla karıştırılır; etki kanunu bir davranışın sonucundaki memnuniyetin o davranışı kalıcılaştırmasını incelerken, avantaj kanunu anlık olarak birden fazla çelişkili seçenek arasından hangisinin baskın çıkacağını belirleyen göreceli cazibeyi ele alır.