Ben (I)
I
Tanım
Benlik bilincinin özne konumundaki fail yönünü ifade eden ve William James'in benlik kuramında deneyimleyen, düşünen özneyi tanımlayan birinci tekil şahıs zamiri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin aynaya baktığında sadece fiziksel görüntüsünü ('Me') fark etmesiyle kalmayıp, o görüntüyü yorumlayan, 'Bu benim ve şu an düşünüyorum' zihinsel edimini gerçekleştiren aktif özne konumunu ('I') deneyimlemesi.
Derin Analiz
William James, benliği (self) iki ana bileşene ayırır: Deneyimleyen özne olarak 'Ben' (I) ve nesnelaştırılmış içeriklerin bütünü olan 'Beni' (Me). 'I', sürekli akan bilinç akışının (stream of consciousness) öznesi konumundadır; yani algılayan, düşünen, karar veren ve eyleme geçen aktif bilinç merkezidir. Bilişsel bilimler ve fenomenolojide bu kavram, üstbilişsel farkındalık ve öz-göndergeleyici (self-referential) süreçlerin temelini oluşturur. 'Ben', deneyimin sahibi olma hissiyatını (sense of ownership) ve faillik bilincini (sense of agency) sağlayan nöropsikolojik ve psikodinamik bir kurgudur.
Etimoloji
Karıştırmayın
William James'in 'Me' (Beni/Nesne-Ben) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. 'Me', benliğin nesnel yönünü (sosyal kimlik, beden, sahip olunanlar) temsil ederken, 'I' bu nesneyi gözlemleyen saf öznedir.