Bilişsel Bilme Hissi
FOK
Tanım
Bir bilginin hafızada yer aldığından emin olma ancak o an tam olarak geri çağrılamama durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sınav sırasında öğrencinin daha önce çalıştığı bir teorisyenin soyadını o an tam olarak hatırlayamaması ancak 'Harfle başlıyordu, kesinlikle biliyorum' diyerek soruyu boş bırakmayıp zihinsel yoklamaya devam etmesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmalarında FOK (Feeling of Knowing), üstbilişsel (metacognition) izleme mekanizmalarının kritik bir bileşenidir. Bireyin, henüz hatırlayamadığı bir bilginin uzun süreli belleğinde mevcut olduğunu ve doğru ipucu verildiğinde o bilgiyi tanıyalabileceğini ya da hatırlayabileceğini öngörme kapasitesini ifade eder. Bu süreç,frontal lobun yürüttüğü izleme ve kontrol işlevleriyle yakından ilişkilidir; bellek arama stratejilerinin ne zaman sonlandırılacağına veya sürdürüleceğine karar verilmesinde belirleyici rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'Feeling of Knowing' ifadesinin akronimi olup, Latince 'scire' (bilmek) kökünden türetilen bilişsel süreç terminolojisine dayanır.
Karıştırmayın
Uçunda Dil Fenomeni (Tip-of-the-Tongue), hatırlama başarısızlığının fiziksel ve anlık yoğunluğunu vurgularken; FOK daha geniş bir üstbilişsel yargı ve olasılık değerlendirmesini kapsar.