Bilişsel Yeti
Cognitive Faculty
Tanım
Dil, nesne tanıma veya yüz algılama gibi zihinsel işlevlerin belirli bir alanını veya yönünü ifade eden bilişsel kapasite.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöropsikolojik bir değerlendirme sırasında sol temporal lobunda lezyon bulunan bir hastanın nesne tanıma (agnozi) testlerinde zorlanması, görsel nesne tanıma bilişsel yetisindeki spesifik bir bozulmaya işaret eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji literatüründe bilişsel yetiler, insan zihninin bilgi işleme mimarisini oluşturan modüler veya entegre alt sistemleri tanımlar. Tarihsel kökleri Franz Joseph Gall'ün fakülte psikolojisine dayanmakla birlikte, modern nörogörüntüleme çalışmaları bu yetilerin spesifik kortikal ağlar ve subkortikal yapılarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Örneğin, yüz algılama fusiform yüz alanının (FFA) aktivasyonuyla, dil ise Broca ve Wernicke alanları arasındaki sinaptik ağlarla aracılanır. Bu yetilerin hasar görmesi, agnozi veya afazi gibi spesifik nöropsikolojik tablolara yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilme, tanıma, öğrenme] ve 'facultas' [güç, yetenek, kapasite] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel zeka (general intelligence / g faktörü) ile sıklıkla karıştırılır; ancak bilişsel yetiler, genel zekayı oluşturan spesifik ve bağımsız zihinsel alanları (örneğin dil veya mekan algısı) niteler.