Brooklands Deneyi
Brooklands Experiment
Tanım
Şiddetli zihinsel gelişim bozukluğu olan çocukların, kurumsal yatılı bakım yerine ev ortamı ve aile benzeri koşullarda yaşamasının gelişimsel etkilerini inceleyen çığır açıcı bir müdahale araştırmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Günümüzde koruyucu bakım sistemlerinin ve engelli bakım evlerinin 'büyük kurumsal yapılar' yerine 'küçük aile tipi evler' (deinstitutionalization) konseptiyle tasarlanması, doğrudan Brooklands Deneyi'nin ortaya koyduğu bu ekolojik geçerliliği yüksek bulgulara dayanır.
Derin Analiz
1964 yılında Yeni Zelandalı psikolog Jack Tizard tarafından İngiltere'de yürütülen bu çalışma, gelişim psikolojisi ve kurumsal bakım literatüründe dönüm noktası niteliğindedir. Ortalama IQ seviyeleri 25 olan ve yaş ortalaması 7 olan 16 ağır zihinsel engelli çocuk, kalabalık ve steril bir yatılı kurumdan alınıp bir süpervizör, hemşireler ve bir eğitmenden oluşan kadroyla birlikte büyük bir ev ortamına (Brooklands) yerleştirilmiştir. Kontrol grubu ise kurumda kalmaya devam etmiştir. İzleme değerlendirmelerinde, ev ortamına geçen çocukların dil becerilerini kullanma ve anlama kapasitelerinde ile genel işlevselliklerinde belirgin gelişmeler saptanmış; buna karşın kurumsal bakımda kalan grupta bu tür bir ilerleme görülmemiştir. Bu bulgular, erken dönem yoksunluğunun olumsuz etkilerinin nitelikli çevresel zenginleştirme ve bireyselleştirilmiş sosyal etkileşimle kısmen telafi edilebileceğini ampirik olarak kanıtlamış, modern koruyucu aile ve küçük grup evleri modellerinin temelini atmıştır.
Etimoloji
İngiltere'deki denemenin gerçekleştirildiği tesisin adı olan 'Brooklands' yer adından ve Latince 'experimentum' (deneme, test etme) kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hospitalizasyon sendromu ile karıştırılabilir; ancak hospitalizasyon bu olumsuz tablonun tanımlayıcısıyken, Brooklands Deneyi bu tablonun tersine çevrilebilirliğini inceleyen bir müdahale modelidir.