Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Burada Ve Şimdi

Here And Now

Tanım

Şu anki duruma, seans esnasında ortaya çıkan bilişsel, duyuşsal ve davranışsal materyallere odaklanan psikoterapi yaklaşımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Geçmişteki çocukluk travmalarını detaylıca incelemek yerine, danışanın seansta terapistle konuşurken ses tonunun birden alçalmasını ve göz temasından kaçınmasını fark edip, 'Şu anda bunu söylerken içinden neler geçiyor ve benden uzaklaştığını hissediyorsun?' şeklinde anlık deneyime odaklanılması.

Derin Analiz

Burada ve şimdi (here-and-now) yönelimi, geçmiş yaşantıların arkeolojisini yapmak yerine, bireyin o anki deneyimlerine, terapist-danışan etkileşimine ve bu süreçte beliren duygusal tepkilere odaklanır. Gestalt terapisi, varoluşçu ekoller ve psikodinamik yönelimli bazı terapötik yaklaşımlarda, danışanın farkındalığını (awareness) artırmak için temel bir araçtır. Amaç, geçmişin deterministik yükünden sıyrılarak şimdiki zamanın dinamiklerini anlamak ve bireyin kendi üzerindeki sorumluluğunu pekiştirmektir. Nörobiyolojik düzeyde, bu odaklanma varsayılan mod ağının (default mode network) aşırı ruminatif aktivitesini azaltarak şimdiki zaman farkındalığını yöneten salınım devrelerini ve prefrontal korteksin anlık uyarıcı işlemleme kapasitesini aktive eder.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir zarf öbeği olup, Eski İngilizce 'hēr' [bu yerde] ve 'nu' [şu anda] kelimelerinin birleşiminden evrilmiştir; fenomenolojik felsefede ve psikoterapide anlık deneyimin zamansal ve mekansal birliğini temsil eder.

Karıştırmayın

Geçmiş yönelimli psikodinamik kök analizleri ve serbest çağrışım teknikleri; burada ve şimdi yaklaşımı geçmişi tamamen reddetmez, ancak analizin merkezine sadece şimdiki anı koyar.