Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Callback

Callback

Tanım

Tüketici psikolojisinde, bir ürün veya hizmetle ilgili ilk mülakatın ardından, devam eden memnuniyeti veya fikir değişikliklerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen takip görüşmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni piyasaya sürülen bir akıllı telefonu satın alan bir tüketiciyle, ürünü ilk kez kutusundan çıkardığı gün yapılan mülakatın ardından, cihazı iki hafta boyunca deneyimlemesi beklenir ve bu sürenin sonunda memnuniyet ile algılanan değer değişimlerini ölçmek için bir callback gerçekleştirilir.

Derin Analiz

Tüketici psikolojisi ve ampirik veri toplama süreçlerinde callback, tutumların zaman içindeki dinamik seyrini izlemek için kritik bir metodolojik araçtır. İlk deneyim anında oluşan anlık duygulanımlar ile kognitif sindirim sürecinden (incubation period) sonra oluşan kalıcı tutumlar arasında sıklıkla fark bulunur. Bu teknik, bilişsel uyumsuzluk (cognitive dissonance) süreçlerinin ve marka sadakatinin boylamsal (longitudinal) olarak ölçülmesini sağlar. Bireyin ürünü deneyimledikten sonraki adaptasyon evresini, zihinsel şemalarına entegrasyonunu ve olası pişmanlık veya yüceltme mekanizmalarını ortaya çıkarır.

Etimoloji

İngilizce 'call' (çağırmak, aramak) ve 'back' (geri) kelimelerinin birleşiminden oluşan, modern tüketici psikolojisi ve metodolojisinde zaman içinde geribildirim almak üzere yeniden temasa geçme eylemini tanımlayan bir bileşik terim.

Karıştırmayın

Kesitsel mülakat (cross-sectional interview) ile karıştırılabilir; ancak callback, zamansal boyutu ve takip (follow-up) niteliği sayesinde tutum değişimini doğrudan izole eder.