Çapraz-modalite Eşleme
Cross-modality Matching
Tanım
Farklı duyusal sistemlere ait uyarıcıların şiddetlerinin (örneğin bir sesin gürültüsü ile bir ışığın parlaklığı) kişi tarafından doğrudan birbirine eşitlenmesini sağlayan psikofiziksel ölçekleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofizik deneyinde katılımcıya kulaklıkla farklı desibellerde sesler dinletilir. Katılımcıdan her sesin yüksekliğini, önündeki bir ekranın parlaklık düzeyini ayarlayarak eşleştirmesi istenir. Ses yüksekliği arttıkça katılımcının eşik değeri olarak seçtiği ışık parlaklığının da katlanarak arttığı gözlemlenir.
Derin Analiz
Psikofizikte ve duyusal bilişte, insan zihninin farklı duyusal girdileri ortak bir algısal boyutta nasıl karşılaştırdığını inceleyen temel bir yöntemdir. Stevens'ın Güç Yasası (Stevens's Power Law) bağlamında geliştirilen bu yaklaşım, algısal şiddetin uyarıcı fiziksel yoğunluğuyla doğrusal olmayan, üslü bir ilişkisi olduğunu gösterir. Birey, örneğin bir el sıkışma kuvvetini, ekrandaki bir ışık halkasının boyutu veya parlaklığıyla eşleştirmesi istendiğinde, merkezi sinir sistemi farklı modalitelerden gelen sinyalleri soyut bir büyüklük skalasında entegre eder. Bu süreç, duyusal işlemlemenin beyindeki modaliteler arası ortak bir ortak paydaya (supramodal magnitude system) sahip olduğunu ampirik olarak kanıtlar.
Etimoloji
İngilizce 'cross' (çapraz, türlerarası) + Latince 'modalitas' (nitelik, tarz, kip) ve Eski İngilizce 'macian' (yapmak, uydurmak, eşleştirmek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sinestezi ile sıkça karıştırılır; ancak sinestezi istemsiz, nörolojik ve kalıcı bir duyusal çapraz-aktivasyon durumuyken, çapraz-modalite eşleme her sağlıklı bireyin laboratuvar ortamında bilinçli olarak yapabildiği deneysel bir psikofiziksel ölçüm yöntemidir.