Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Cinsiyet İstikrarı

Gender Stability

Tanım

Bireyin kendi ya da başkalarının cinsiyetinin zaman içinde değişmediğini, sabit kaldığını kavrama yeteneği.

Örnek Vaka / Uygulama

Dört yaşındaki bir çocuğun, babasının uzun bir saç peruğu taktığında 'Artık anne oldun mu?' diye sormak yerine gülerek 'Baba, saçın kadın saçına benzedi ama yine de babasın' demesi, cinsiyet istikrarı bilişsel becerisinin kazanıldığını gösterir.

Derin Analiz

Gelişim psikolojisinde, özellikle Lawrence Kohlberg'in cinsiyet gelişimi teorisi bağlamında ele alınan bilişsel bir kilometre taşıdır. 3 ila 4 yaşları civarında ortaya çıkan bu evrede çocuklar, kız ya da erkek olmanın zamansal sürekliliğini anlamaya başlar. Örneğin, bir erkeğin saçını uzattığında veya kadın kıyafeti giydiğinde kadınlaşacağını düşündükleri pre-operasyonel dönemden, cinsiyetin biyolojik ve kalıcı bir özü olduğu idrakine geçişi temsil eder. Bu bilişsel olgunlaşma, cinsiyet sabitliği (gender constancy) aşamasının hemen öncesindeki kritik bir basamaktır ve çocuğun kimlik algısının korunum (conservation) becerisiyle paralel olarak geliştiğini gösterir.

Etimoloji

Latince 'genus' (tür, cins) kökünden türetilen 'gender' ve 'stabilis' (kararlı, değişmez) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Cinsiyet değişmezliği (gender constancy) ile sıklıkla karıştırılır; cinsiyet istikrarı sadece zamansal sürekliliği kapsarken, cinsiyet değişmezliği dış görünüş veya kıyafet değişse bile biyolojik cinsiyetin asla değişmeyeceği 5-6 yaşlarındaki nihai kavrayıştır.