Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çoklu Benlikler

Multiple Selves

Tanım

Bireyin benliğini, farklı duyuşsal, algısal ve bilişsel özelliklere sahip birden fazla benlik durumunun birleşimi olarak ele alan psikanalitik kavram.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli çocukluk çağı travması öyküsü olan bir danışanın, ortamında son derece profesyonel, mesafeli ve analitik bir benlik durumundayken, en ufak bir eleştiride aniden korkmuş, çaresiz ve çocuksu bir duygu-durumuna geçiş yapması ve bu iki durum arasında hiçbir otobiyografik köprü kuramaması.

Derin Analiz

Psikanalitik teoride ve gelişimsel psikopatolojide çoklu benlikler kavramı, insan psişesinin monolitik bir yapı yerine, dinamik olarak etkileşen alt sistemlerden oluştuğunu varsayar. Normatif gelişim seyrinde bu benlik durumları, bireyin kendi içindeki arzu ve istek çatışmalarını yönetebileceği düzeyde birbiriyle uyumlu ve entegredir. Ancak erken dönem travmalar veya yapısal zedelenmeler, bu alt benliklerin savunma mekanizmaları aracılığıyla birbirinden kopmasına (dissosiyasyon) yol açar. Bu durum, dissosiyatif kimlik bozukluğundan şizoid bölünmelere kadar uzanan geniş bir klinik yelpazede, benliğin bütünlük hissinin kaybolmasıyla sonuçlanır.

Etimoloji

Latince 'multiplex' (birçok katlı, çeşitli) ve Anglosakson kökenli 'self' (öz, benlik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (klinik bir tanı ve patolojinin en uç formudur; çoklu benlikler ise hem normatif gelişimdeki alt durumları hem de patolojik bölünmeleri kapsayan daha üst düzey bir psikanalitik metapsikoloji kavramıdır).