Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çoklu Yetenek Testi

Multiple-aptitude Test

Tanım

Bireyin tek bir genel zeka puanı yerine, birbir relativement bağımsız geniş bir işlev yelpazesindeki yetenek profilini ölçmek için tasarlanmış ayrı testler bataryası.

Örnek Vaka / Uygulama

Lise son sınıf öğrencisi Deniz'in akademik ve kariyer yönlendirmesi için Differential Aptitude Tests (DAT) uygulanır. Sonuçta Deniz'in sözel yetenekte orta düzeyde, ancak uzamsal ilişkiler ve soyut akıl yürütme alt testlerinde %95'lik dilimde olduğu görülür; bu profil onun klinik psikolojiden ziyade mühendislik alanlarında başarılı olabileceğini gösterir.

Derin Analiz

Psikometri ve bireysel farklılıklar psikolojisinde, Spearman'ın tekil 'g' faktörü (genel zeka) varsayımına karşın Thurstone'un çok faktörlü zeka kuramı temellerine dayanır. Bu bataryalar; sözel akıl yürütme, sayısal yetenek, uzamsal algı ve mekanik kavrayış gibi spesifik bilişsel alanları izole ederek ölçer. Amaç, tek bir global IQ skoru elde etmek yerine, kişinin güçlü ve zayıf bilişsel yönlerini gösteren multidisiyonel bir profil çıkarmaktır. Eğitim ve mesleki rehberlik süreçlerinde prediktif geçerliliği yüksektir.

Etimoloji

Latince 'multiplicare' [çoğaltmak] + 'aptitudo' [uygunluk, yetenek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genel Zeka Testleri (IQ) ile karıştırılır; IQ testleri tek bir global skor verirken, çoklu yetenek testleri çok boyutlu bir profil sunar. Başarı testlerinden (achievement tests) farkı ise geçmiş öğrenmeleri değil, gelecekteki öğrenme potansiyelini ve beceri kapasitesini yordamayı amaçlamasıdır.