Dağıtılmış Dikkat
Distributed Attention
Tanım
Bilişsel kapasitenin tek bir uyarıcı yerine çevredeki birden fazla konuma veya uyarıcıya eşzamanlı olarak bölünmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kavşakta araç kullanan bir sürücünün, hem kendi şeridindeki araçları hem de aynalardan gelen yansımaları, yayaları ve trafik lambalarını tek bir noktaya dikilmeksizin aynı anda taraması ve takip etmesi dağıtılmış dikkatin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Dağıtılmış dikkat, insan bilişsel sisteminin sınırlı işleme kapasitesini optimize etmek için kullandığı temel mekanizmalardan biridir. Bilişsel psikoloji ve nörogörüntüleme çalışmaları, bu sürecin arka planında parietal korteks ve frontal göz alanlarının (frontal eye fields) ortak bir ağ olarak çalıştığını göstermektedir. Odaklanmış dikkatin (focused attention) aksine, dağıtılmış dikkat geniş bir görsel veya işitsel alanda düşük yoğunluklu bir tarama yapar. Bu durum, bireyin çevresel değişiklikleri ve potansiyel tehlikeleri hızla fark etmesini sağlarken, detay işlemleme derinliğinde geçici bir maliyete yol açar. Özellikle görsel arama paradigmalarında, dikkatin tüm alana eşit olarak yayılması, hedef uyarıcının öne çıkma süresini doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'distribuere' (dağıtmak, paylaştırmak) ve 'attendere' (yönelmek, kulak vermek, dikkat etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bölünmüş dikkat (divided attention) ile sıklıkla karıştırılır. Bölünmüş dikkat, iki veya daha fazla farklı görevi aynı anda yerine getirmeyi gerektirirken; dağıtılmış dikkat, tek bir görevin veya alanın birden fazla bileşenine veya uzamsal konumuna aynı anda odaklanmayı ifade eder.