Dairesel Tepki
Circular Reaction
Tanım
Bir eylemin, kendisini yinelemek için gerekli uyarılmayı üreten yeni bir tepkiyi tetiklediği, şiddeti ve süresi genellikle artarak süren döngüsel davranış modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş aylık bir bebeğin tesadüfen çıkardığı sesin hoşuna gitmesi ve bu sesi defalarca kez, artan bir coşkuyla tekrarlaması ikincil dairesel tepkiye somut bir örnektir.
Derin Analiz
Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının duyusal-motor evresinde merkezi bir konuma sahip olan dairesel tepki, çocuğun dış dünyayı keşfetme ve şemalar oluşturma sürecindeki yineleyici motor hareketlerini açıklar. Piaget bu süreci birincil, ikincil ve üçüncül olmak üzere üçe ayırır. Birincil dairesel tepkiler bedenin kendi üzerindeki yinelemeli eylemlerini (örneğin parmağını sürekli emmesi) kapsarken; ikincil tepkiler dış nesnelere yönelen ve tesadüfi sonuçların pekiştirilmesiyle tekrarlanan davranışları içerir. Üçüncül dairesel tepkiler ise çocuğun nesneler üzerinde aktif ve kasıtlı denemeler yaparak yeni araçlar ve sonuçlar keşfettiği evredir. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, geri bildirim döngüleri (feedback loops) ve duyusal-motor korteks arasındaki sinaptik plastisitenin pekişmesiyle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'circulus' (küçük halka, çember) sözcüğü ile Lateince 'reactio' (karşılık verme, tepki) kavramlarının birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Edimsel koşullama ile sıklıkla karıştırılır; edimsel koşullama dışsal pekiştireçlere odaklanırken dairesel tepki öz-iletimli ve gelişimsel bir keşif döngüsüdür.