Davranış Gözlem
Behavior Observation
Tanım
Bir veya daha fazla katılımcının süregiden davranışlarının, canlı olarak veya kayıt ortamları üzerinden sistematik araçlarla kaydedilme ve değerlendirilme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan beş yaşındaki bir çocuğun sosyal etkileşim becerilerini değerlendirmek üzere, klinik odasındaki serbest oyun seansı iki yönlü ayna arkasından iki bağımsız çocuk psikoloğu tarafından video kaydı üzerinden kodlanmıştır. Gözlemciler, önceden operasyonelleştirilmiş 'göz teması kurma süresi' ve 'akranıyla oyuncak paylaşımı' kategorilerini derecelendirme ölçeği kullanarak kaydetmiş ve analiz sonucunda %88 oranında gözlemciler arası uyum saptanmıştır.
Derin Analiz
Davranış gözlemi, deneysel ve klinik araştırmalarda öz-bildirim önyargılarını ve retrospektif hatırlama hatalarını minimize etmek amacıyla kullanılan temel metodolojik araçlardan biridir. Psikometrinin temel taşlarından biri olan bu yöntem, doğal (ekolojik) ortamlarda veya yapılandırılmış laboratuvar koşullarında icra edilebilir. Gözlemciler arası güvenirlik (inter-rater reliability), Cohen'in Kappa katsayısı veya ICC gibi istatistiksel metotlarla sıkı bir şekilde denetlenmelidir. Veri toplama sürecinde derecelendirme ölçekleri, çeteleler (checklists) ve zaman örneklemesi (time sampling) gibi stratejiler kullanılarak davranışın frekansı, süresi ve yoğunluğu nicelleştirilir.
Etimoloji
Latince 'observare' (dikkatle izlemek, gözetlemek, riayet etmek) fiilinden türetilmiştir. 'Behavior' ise Orta İngilizce 'behavour' kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
Öz-bildirim ölçekleri (self-report measures) ve klinik görüşmeler ile karıştırılır; öz-bildirimler bireyin öznel algısına dayanırken, davranış gözlem doğrudan dışsal ve nesnel eylemlerin kaydını esas alır.