Değişen Uygulamalar Deseni
Alternating Treatments Design
Tanım
Farklı deneysel koşulların veya müdahalelerin, aynı katılımcı üzerinde seanslar içinde veya seanslar arasında hızla ve ardışık olarak değiştirilerek karşılaştırıldığı tek denekli araştırma modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Öğrenme güçlüğü çeken bir bireyin okuma hatalarını azaltmak için iki farklı pekiştireç tarifesi (Sürekli Pekiştirme ve Değişken Oranlı Pekiştirme) test edilmektedir. Araştırmacı, pazartesi sabahı birinci yöntemi, öğleden sonra ikinci yöntemi uygular. Salı günü ise sırasını tersine çevirir. İki yöntemin hata oranları üzerindeki anlık etkileri tek bir grafik üzerinde izlenerek hangi müdahalenin daha üstün olduğu saptanır.
Derin Analiz
Değişen uygulamalar deseni, davranış analizinde iki veya daha fazla müdahale stratejisinin göreceli etkililiğini hızlı bir şekilde değerlendirmek için kullanılan güçlü bir metodolojidir. Temel mantığı, her bir müdahale koşulunun hızla ardışık olarak (örneğin aynı gün içinde sabah ve öğleden sonra) uygulanması ve böylece katılımcının geçmiş yaşantılarından kaynaklanan taşıma etkilerinin (carryover effects) ve tarihsel tehditlerin en aza indirilmesidir. Kararlı bir veri örüntüsüne ulaşmak için koşullar rastgele veya dengeli bir düzende sunulur. Grafik analizinde, her bir müdahale veri yolları (data paths) ayrı ayrı çizilerek aralarındaki fark görsel olarak test edilir. İstatistiki olarak karmaşık çıkarımlar yerine doğrudan replikasyon ve görsel kontrol esastır.
Etimoloji
İngilizce 'alternate' (değişmeli/nöbetleşe yapmak, Latince 'alternare') ve 'treatment' (uygulama/tedavi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çoklu başlama vuruşu deseni (multiple baseline design) ile karıştırılabilir; ancak çoklu başlama vuruşunda müdahaleler sıralı olarak devreye sokulur ve hızla değiştirilmez, değişen uygulamalar deseninde ise aynı zaman dilimi içinde müdahaleler iç içe veya ardışık olarak yer alır.