Değişmez Ardışıklık
İnvariant Sequence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Jean Piaget'nin konservasyon (korunum) deneylerinde, çocukların sayı korunumunu kavramadan hacim korunumunu anlaması imkansızdır. Sekiz aylık bir bebeğin henüz nesne sürekliliği kazanmadan soyut mantık yürütme evresine geçememesi, değişmez ardışıklık prensibinin bilişsel yansımasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim ve ontogenetik süreçler incelenirken, bazı evrelerin evrensel bir sıra izlediği gözlemlenmiştir. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramı (duyu-hareket, işlem öncesi, somut işlemler, soyut işlemler) bu duruma klasik bir örnektir. Değişmez ardışıklık ilkesi, bir bireyin daha ileri bir bilişsel aşamaya geçebilmesi için kendinden önceki evreyi tamamlamış olmasının zorunlu olduğunu savunur. Evreler atlanamaz ve sıralama geriye döndürülemez; bu durum biyolojik olgunlaşma ve çevresel etkileşimin kümülatif doğasıyla yakından ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'in-' [değil/olumsuzluk] + 'variare' [değişmek] kökünden türeyen 'invariant' (değişmez) ile Latince 'sequentia' [takip eden, ardışık] kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Gelişimsel gecikme (developmental delay) veya bireysel hız (individual rate) kavramlarıyla karıştırılır. Evrelerin sırası (ardışıklık) evrensel ve sabittir ancak her çocuğun bu sırayı tamamlama hızı (kronolojik yaşa göre) bireysel farklılıklar gösterebilir.