Deneyimsel Psikoterapi
Experiential Psychotherapy
Tanım
Danışanın sadece bilişsel düzeyde anlamlandırma yapmasını değil, terapötik süreçte yaşantıyı doğrudan ve aktif bir şekilde hissetmesini ve deneyimlemesini amaçlayan varoluşsal-hümanistik yönelimli terapiler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik bir öfke sorunuyla terapiye başvuran bir danışanın, sadece 'Neden öfkelendiğini biliyorum' şeklinde rasyonel bir analiz yapması yerine, terapistin yönlendirmesiyle o an göğsünde hissettiği sıkışma ve öfke enerjisini bedensel ve duygusal olarak güvenli bir ortamda yeniden deneyimleyerek ifade etmesi ve bu duyguyu bastırmak yerine entegre etmeyi öğrenmesi.
Derin Analiz
Deneyimsel psikoterapi, 1950'ler ve 1960'larda varoluşsal-hümanistik psikoloji çatısı altında gelişen, bireyin içsel dünyasıyla dolaysız bir temas kurmasını savunan bir ekoldür. Carl Whitaker ve Thomas Malone gibi figürlerin öncülük ettiği bu yaklaşımda, gerçek psikolojik dönüşümün soyut içgörülerden ziyade, danışanın o an hissettiği duygusal ve fiziksel yaşantıyı 'burada ve şimdi' (here and now) ilkesiyle deneyimlemesiyle gerçekleştiği kabul edilir. Terapist, danışanın savunma mekanizmalarını aşarak bastırılmış duygulara ulaşmasını sağlamak için aktif, hatta zaman zaman meydan okuyan bir tutum sergiler. Amaç, geçmiş ve şimdiki yaşam sahnelerindeki yaşantıların entegre edilerek, bireyin daha gerçekçi ve sağlıklı bir benlik algısı inşa etmesidir.
Etimoloji
Latince 'experiri' (denemek, tecrübe etmek) fiilinden türetilen 'experientia' (deneyim) kelimesi ile Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve 'therapeia' (iyileştirme, bakım) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Bilişsel Davranşçı Terapi (BDT) ile sıkça karıştırılır; BDT rasyonel düşünce kalıplarını ve inançları değiştirmeye odaklanırken, deneyimsel psikoterapi öncelikli olarak duygunun ve bedensel yaşantının doğrudan hissedilmesine ve yaşantılanmasına odaklanır.