Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Deneysel Felsefe

Experimental Philosophy

Tanım

Felsefi soruları yanıtlamak ve sezgileri test etmek amacıyla ampirik verilerden ve deneysel yöntemlerden yararlanan disiplinlerarası yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Etik ahlak felsefesindeki 'Tramvay İkilemi' (Trolley Problem) üzerine yapılan bir çalışmada, farklı kültürel arka plana sahip binlerce katılımcıya anket uygulanarak ahlaki kararların arkasındaki nörobilişsel ve istatistiksel eğilimlerin ampirik olarak haritalandırılması.

Derin Analiz

Deneysel felsefe (güncel literatürde x-phi), geleneksel olarak a priori gerekçelendirmeye ve 'koltuk felsefesine' dayanan analitik gelenekten keskin bir kopuşu temsil eder. Tarihsel kökleri 17. ve 18. yüzyıl doğa felsefesine (Newton dönemi) kadar uzansa da, çağdaş hareket özellikle bilişsel bilim, nörobilim ve deneysel psikoloji bulgularını felsefi argümanlara entegre eder. Epistemoloji, zihin felsefesi ve ahlak felsefesi gibi alanlarda sıradan insanların (laypeople) sezgilerini ampirik anketler ve laboratuvar deneyleriyle ölçerek, felsefi sezgi intuisyonlarının evrensel olup olmadığını sorgular.

Etimoloji

Latince 'experimentum' [deneme, tecrübe, sınama] ve Yunanca 'philosophia' [bilgi sevgisi, bilgelik arayışı] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Nörofelsefe ile sıklıkla karıştırılır; nörofelsefe doğrudan beyin-zihin ilişkisinin nörobiyolojik verilerine odaklanırken, deneysel felsefe geniş bir ampirik veri yelpazesini (sosyolojik anketler, davranışsal deneyler dahil) felsefi argümanları test etmek için kullanır.