Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Diferansiyel Birliktelik

Differential Association

Tanım

Bireyin davranışlarının, özellikle uzun süreli etkileşimde bulunduğu kişilerin norm, tutum ve değerlerinden etkilendiğini savunan sosyolojik ve kriminolojik öğrenme teorisidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek suç oranına sahip bir mahallede büyüyen bir ergene, akran grubu ve aile figürleri tarafından yasadışı eylemlerin normal ve hatta prestijli olduğu telkin edilir. Zamanla bu birey, suç eylemlerine karşı olumsuz tutumlar yerine olumlu gerekçelendirmeler öğrenir ve suç işlemeye başlar.

Derin Analiz

Edwin H. Sutherland tarafından formüle edilen bu teori, suç davranışının doğuştan gelen biyolojik kusurlardan ziyade, sosyal çevre içinde öğrenildiğini öne sürer. Bireyin yakın çevresindeki suç yanlısı veya yasalara saygılı tutumların frekansı, süresi, önceliği ve yoğunluğu, suç potansiyelini şekillendiren temel dinamiklerdir. Bilişsel ve davranışsal perspektiften bakıldığında, birey sadece suç tekniklerini değil, aynı zamanda suç eylemini rasyonalize eden motivasyonları ve tutumları da sosyal öğrenme süreçleri aracılığıyla içselleştirir.

Etimoloji

Latince 'differentia' (farklılık, ayrım) ve 'associatio' (birleştirme, birlikte olma, ortaklık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sosyal Öğrenme Teorisi ile sıkça karıştırılır; sosyal öğrenme daha geniş bir psikolojik çerçeve sunarken (Bandura'nın gözlemsel öğrenme ve pekiştirme ilkeleri), diferansiyel birliktelik doğrudan suçlu davranışlarının aktarımına ve grup dinamiklerine odaklanır.