Dilsel Evrensel
Language Universal
Tanım
Bilinen tüm insan dillerinde ortak olarak bulunan ve türümüzün biyolojik dil kapasitesinin doğasından kaynaklanan dilbilimsel özellik.
Örnek Vaka / Uygulama
Dünyanın en uzak ve izole coğrafyalarında konuşulan diller incelendiğinde dahi, istisnasız tüm dillerin isim ve fiil kategorilerini barındırdığı, bildirim cümlelerinde öznenin nesneden önce gelme eğiliminin istatistiksel olarak baskın olduğu görülür.
Derin Analiz
Dilsel evrensel kavramı, Noam Chomsky'nin evrensel dilbilgisi (universal grammar) teorisinin temel taşını oluşturur. Bilişsel bilim ve psikolinguistikte bu kavram ikiye ayrılır: Tözsel (substantive) evrensellikler ve biçimsel (formal) evrensellikler. Tözsel evrensellikler tüm dillerde ortak olan öğeleri (zamirler, renk adları) kapsarken; biçimsel evrensellikler dil sistemlerinin kural yapılarını, örneğin Joseph Greenberg'in yapısal sıralama evrenselciliğini (özne-nesne-yüklem eğilimleri) düzenler. Bu özellikler, insan beyninin doğuştan gelen (innate) nöral devrelerinin dil edinimindeki sınırlayıcı ve yönlendirici etkisini ampirik olarak test etmeye olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'lingua' [dil] kökünden gelen 'language' ile Latince 'universalis' [evrene ait, genel] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dilsel görecelik (linguistic relativity / Sapir-Whorf hipotezi); dilin düşünceyi şekillendirdiğini savunurken, dilsel evrenselcilik tüm dillerin altında yatan ortak bilişsel ve biyolojik şemaya odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Evrensel Dilbilgisi
Evrensel Dilbilgisi
Universal Grammar (UG)
Tüm doğal dillerin temelinde yatan ve insanlarda doğuştan var olan evrensel dilbilgisi kuralları dizgesini savunan teorik dilbilimsel yapı.
İncele