Doğrudan Tutum Ölçümü
Direct Attitude Measure
Tanım
Bireylerin tutum veya inançlarını doğrudan öz-bildirim (self-report) yoluyla beyan etmelerini gerektiren değerlendirme prosedürleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, çevre koruma politikalarına yönelik halkın tutumunu ölçmek için 7 noktalı Likert tipi bir ölçek kullanması ve katılımcıların 'Geri dönüşüm programlarını destekliyorum' ifadesine katılım derecelerini işaretlemelerini istemesi.
Derin Analiz
Doğrudan tutum ölçümleri, sosyal psikoloji ve psikometri literatüründe bireyin bilişsel ve duyuşsal eğilimlerini açık bir farkındalıkla raporlamasına dayanır. Likert tipi ölçekler, semantik farklılık (semantic differential) ölçekleri ve Thurstone ölçekleri bu kategorinin temel metodolojik araçlarıdır. Bu yaklaşımlar, katılımcının içsel süreçlerine bilinçli erişimini ve bu süreçleri dürüstçe dışavurmasını varsayar. Ancak, sosyal istenirlik yanlılığı (social desirability bias) ve talep karakteristikleri (demand characteristics) gibi metodolojik sınırlamalara açıktır. Ölçüm, örtük (implicit) tutum ölçümlerinden farklı olarak, bireyin otomatize edilmiş veya bilinçdışı önyargılarını değil, rasyonel ve üzerinde düşünülmüş (explicit) kanaatlerini yakalamayı hedefler.
Etimoloji
Latince 'directus' (doğrudan, düzgün) ve 'aptitudo' (uygunluk, eğilim) ile Latince 'mensura' (ölçü, ölçüm) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Örtük tutum ölçümü (implicit attitude measure) ile karıştırılır; örtük ölçümler (örn. IAT) bireyin farkında olmadığı veya kontrol edemediği otomatik bilişsel bağlantıları ölçerken, doğrudan ölçümler bilinçli ve söze dökülebilir bildirimleri esas alır.