Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğrusallaştırma

Linearizing

Tanım

Karmaşık veya eğrisel ilişkileri içeren bir sistemi, belirli bir çalışma aralığında doğrusal denklemlerle yaklaşık olarak temsil etme matematiksel işlemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Reaksiyon süresi ve uyarıcı şiddeti arasındaki karmaşık üstel ilişkinin incelendiği bir bilişsel nörobilim deneyinde, verilerin standart doğrusal regresyon analizine tabi tutulabilmesi için logaritmik transformasyon yoluyla doğrusallaştırılması.

Derin Analiz

Psikometri ve nicel davranış bilimlerinde, örtük yapılar ile gözlenen değişkenler arasındaki non-linear ilişkileri modellemek veya algoritmik hesaplama yükünü azaltmak amacıyla sıklıkla başvurulan bir veri dönüştürme stratejisidir. Özellikle psikofizikte (örneğin Weber-Fechner yasasının logaritmik dönüşümleri) ve yapısal eşitlik modellemesinde, verinin homoskedastisite ve normallik varsayımlarını sağlaması için temel bir ön işlem basamağı olarak görev yapar. Matematiksel olarak Taylor serisi açılımı veya Jacobien matrisleri gibi türevsel yaklaşımlarla, non-linear bir fonksiyonun çalışma noktası etrafındaki teğeti alınarak linear formata indirgenmesi esasına dayanır.

Etimoloji

Latince 'linearis' (çizgisel, çizgiye ait) kökünden türetilmiş olup, karmaşık veya doğrusal olmayan (non-linear) matematiksel ya da istatistiksel modellerin analiz edilebilmesi amacıyla doğrusal formata dönüştürülmesi sürecini ifade eder.

Karıştırmayın

Doğrusal Regresyon (Linear Regression) ile karıştırılır; doğrusallaştırma bir analiz yöntemi değil, veriyi ya da denklemi analize uygun hale getirme dönüştürme işlemidir.