Dolaylı Çağrışımlar
İndirect Associations
Tanım
Şizofrenide görülen; düşünceler arasındaki bağın dışarıdan bakanlar için belirgin ve anlaşılır olmadُığı, bu nedenle kişinin ifadelerinin garip ve tutarsız algılandığı bir semptomdur.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşme sırasında hastaya hastaneye nasıl geldiği sorulduğunda, hasta şu yanıtı verir: 'Kırmızı otobüse bindim, kırmızı elmayı severim, Newton yerçekimini elmayla buldu, demek ki yerçekimi olmasa uçabilirdik.' Bu örnekte düşünceler arasında birer adım atılarak mantıksal bir sıçrama yapılmaktadır, ancak dışarıdan bakan bir klinisyen için fikirler arası köprüler kaybolmuştur.
Derin Analiz
Dolaylı çağrışımlar, düşünce akışının formal bozuklukları altında incelenen ve bilişsel esneklik ile kavramsal süzgecin işlevini yitirdiği durumlarda ortaya çıkan bir semptomdur. Bireyin zihninde fikirler arasında bir mantık bağı bulunabilir; ancak bu bağ o kadar zayıf, kişisel ve uzak çağrışımlara dayanır ki, dışarıdaki bir gözlemci için ifade edilen cümleler kopuk ve anlamsız gelir. Nörobiyolojik düzeyde, frontostriatal devrelerdeki dopaminerjik düzensizliklerin ve prefrontal korteksteki inhibitör kontrol eksikliğinin, anlamsal ağların aşırı uyarılmasına ve filtreleme mekanizmalarının çökmesine yol açtığı düşünülmektedir. Bu durum, DSM-5 tanı kriterlerinde şizofreninin ana belirtilerinden biri olan darmadağınık düşünce ve konuşma (loosening of associations / çağrışımlarda gevşeme) tablosunun daha spesifik bir görünümünü temsil eder.
Etimoloji
Latince 'directus' (doğrudan, düz) kelimesinden türetilen 'indirectus' (dolaylı) sıfatı ile Latince 'associatio' (birlikte olma, bağlama) kökünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Çağrışımlarda gevşeme (loosening of associations) ile sıkça karıştırılır; çağrışımlarda gevşeme daha genel bir üst kategoridir ve düşüncelerin tamamen rastgele yönlere sapmasını kapsarken, dolaylı çağrışımlar fikirler arasında zayıf da olsa kişisel bir mantık köprüsünün kurulmaya çalışıldığı daha spesifik bir sapma biçimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
EKT Kaynaklı Amnezi
EKT Kaynaklı Amnezi
Ect-induced Amnesia
Elektrokonvülsif terapi (EKT) uygulaması sonrasında ortaya çıkan, genellikle anterograd ve retrograd özellikleri barındıran geçici ya da kalıcı bellek defisitidir.
İncele
Oksikodon
Oksikodon
Oxycodone
Orta ila şiddetli düzeydeki ağrıların tedavisinde kullanılan, tebainden türetilen yarı sentetik güçlü bir opioid analjezik.
İncele
Mahcubiyet
Mahcubiyet
Embarrassment
Bireyin başkalarının yanında ya da onların dikkati üzerindeyken hafif bir onaylamama durumunda veya sosyal pot kırmalar sonucunda hissettiği, kendine dönük farkındalık ve huzursuzluk yaratan öz-bilinçli bir duygudur.
İncele
Muskat
Muskat
Nutmeg
Myristica türü ağaçların tohumlarından elde edilen, yüksek dozlarda uçucu yağları (elemisin ve miristisin) nedeniyle kannabis benzeri psikoaktif ve toksik etkiler doğuran baharat.
İncele