EKT Kaynaklı Amnezi
Ect-induced Amnesia
Tanım
Elektrokonvülsif terapi (EKT) uygulaması sonrasında ortaya çıkan, genellikle anterograd ve retrograd özellikleri barındıran geçici ya da kalıcı bellek defisitidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli melankolik özellikli depresyon tanısıyla bilateral EKT seansları alan 45 yaşındaki bir hasta, tedaviden sonraki ilk hafta içinde hastane koridorlarında karşılaştığı hemşirelerin isimlerini akılda tutmakta zorlanmakta (anterograd) ve seanslardan önceki son üç aya ait bazı iş toplantısı detaylarını hatırlayamamaktadır (retrograd). Ancak tedavinin bitiminden altı ay sonra, yeni becerileri normal bir hızla öğrenebildiği klinik olarak gözlenmiştir.
Derin Analiz
EKT kaynaklı amnezi, özellikle tedavi dirençli majör depresyon vakalarında uygulanan bilateral veya unilateral elektrokonvülsif terapi seanslarının nörobiyolojik bir yan ürünü olarak ortaya çıkar. İşlem sırasında beyinde oluşturulan yapay nöbet aktivitesi, geçici olarak hipokampal ve temporal lob işlevlerini aksatır. Nörofizyolojik düzeyde, bu durum sinaptik plastisitenin ani kesintiye uğraması ve uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçlerinin bozulmasıyla ilişkilendirilir. Tedaviyi takip eden ilk saatlerde ve günlerde yeni bilgi öğrenme (anterograd bellek) kapasitesi ciddi biçimde zayıflarken, tedavinin hemen öncesindeki olayların hatırlanmasında (retrograd amnezi) kalıcı boşluklar görülebilir. Ancak klinik veriler, yeni öğrenme becerilerinin çoğunlukla altı ay içinde bazal düzeyine döndüğünü göstermektedir.
Etimoloji
İngilizce 'electroconvulsive therapy' (elektrokonvülsif terapi) kısaltması olan 'ECT', Yunanca 'elektros' [kehribar/elektrik] + Latince 'convulsio' [kasılma/çarpılma] ve Yunanca 'amnesia' [hatırlamama, unutkanlık, a-' [olumsuzluk] + 'mneme' [hafıza]] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dissosiyatif amnezi (travmatik psikolojik yaşantılara bağlı olarak gelişen organik kökenli olmayan bellek kaybı) ve organik amnezik sendrom (Korsakoff sendromu gibi kronik nörolojik bozukluklar). EKT kaynaklı amnezi ise doğrudan iatrojenik ve spesifik bir somatik müdahalenin yan etkisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Elektrokonvülsif Terapi
Electric Shock Method
Trandisiyonel olarak 'elektroşok yöntemi' biçiminde bilinen, tedaviye dirençli majör depresyon ve katatoni vakalarında beyne kontrollü elektrik akımı verilerek nöbet oluşturulması esasına dayanan somatik bir psikiyatrik tedavi yöntemidir.
Anterograd Amnezi
Anterograde Amnesia
Kritik bir nörolojik travma veya olay anından sonra yeni anıların kodlanması ve kalıcı belleğe aktarılmasının engellenmesiyle karakterize bellek bozukluğu.